تهران در آستانه تغییرات جوی پاییزی: بارش‌ها از چه زمانی شدت می‌گیرند؟

اداره کل هواشناسی استان تهران از دگرگونی در الگوهای بارش و دما برای هفته‌های آتی خبر داده است. بر اساس این پیش‌بینی، پس از یک دوره کاهش بارش تا تاریخ ۲۶ مهر، موج‌های بارشی از نواحی غربی وارد استان شده و تا ۱۷ آبان ۱۴۰۵، میزان بارش در مناطق مختلف تهران، به خصوص بخش‌های شمالی، فراتر از میانگین بلندمدت خواهد بود.

همچنین، احتمال آب‌گرفتگی معابر، جاری شدن روان‌آب، وقوع سیلاب همراه با گل و رسوبات، رعدوبرق، تگرگ و وزش بادهای شدید وجود دارد. هواشناسی تهران بر لزوم آمادگی کامل دستگاه‌های اجرایی و بخش‌های کشاورزی، آب، انرژی و سلامت برای مواجهه با این شرایط تأکید کرده است.

چگونگی تغییر بارش در تهران تا ۱۷ آبان

طبق اطلاعات اداره کل هواشناسی استان تهران، تا ۲۶ مهرماه، کاهش بارش، به ویژه در مناطق شمالی و شرقی استان، پیش‌بینی می‌شود. اما در اواخر این دوره، بارش‌ها از سمت غرب استان رو به افزایش خواهند گذاشت.

در سه هفته پس از خبرگزاری دانشگاه آن، یعنی تا ۱۷ آبان ۱۴۰۵، امواج بارشی متعددی از روی استان عبور کرده و میزان بارش‌ها به بیش از میانگین بلندمدت خواهد رسید. این افزایش بارش در بخش‌های شمالی تهران محسوس‌تر خواهد بود.

در هفته‌های پنجم و ششم نیز هرچند از شدت امواج بارشی کاسته می‌شود، اما میزان بارش در این دو هفته همچنان در محدوده نرمال تا بالاتر از نرمال باقی خواهد ماند.

هشدار جدی درباره آب‌گرفتگی و سیلاب

هواشناسی تهران با توجه به احتمال گسترده و فراگیر بودن بارش‌های ابتدای فصل، بر ضرورت اطلاع‌رسانی به موقع تأکید کرده است. در آغاز تغییر فصل، ممکن است آمادگی‌های لازم برای مقابله با پدیده‌های جوی و پیشگیری از خسارات هنوز به طور کامل فراهم نشده باشد.

در برخی نقاط استان، احتمال آب‌گرفتگی، جاری شدن روان‌آب و مخلوط شدن آن با گل، رسوبات انباشته شده و پسماندها وجود دارد. این وضعیت می‌تواند منجر به خسارت و آسیب در مناطق شهری و روستایی شود و از این رو، دستگاه‌های اجرایی باید برنامه‌ریزی و آمادگی لازم را در دستور کار قرار دهند.

حوضه‌هایی که سابقه سیلاب دارند، نیازمند آمادگی بیشتری هستند. پاکسازی مسیرهای عبور آب و توجه به خطر انتقال گل و واریزه‌ها، از جمله اقدامات حیاتی برای کاهش آسیب‌های احتمالی است.

رعدوبرق، تگرگ و طوفان تندری در راه

در برخی ساعات هفته‌های آینده، ناپایداری‌های جوی می‌تواند منجر به رعدوبرق، وزش باد شدید و شکل‌گیری طوفان تندری شود. احتمال وقوع صاعقه و بارش تگرگ نیز وجود دارد.

در چنین شرایطی، خطرات ناشی از طوفان، از جمله برهم خوردن تعادل افراد، سقوط، پرتاب اشیا و شکستن درختان و سازه‌ها افزایش می‌یابد. بنابراین، انجام اقدامات پیشگیرانه برای کاهش خسارت و آسیب ضروری است.

پیش‌بینی دمای تهران؛ سرمای زودرس پاییزی

پیش‌بینی دمای هوای استان تهران برای شش هفته آینده نشان می‌دهد که میانگین دما در هفته‌های اول و دوم بالاتر از نرمال خواهد بود. اما در هفته‌های سوم تا ششم، دما در محدوده نرمال تا کمتر از نرمال پیش‌بینی شده است.

بر اساس این گزارش، در هفته‌های چهارم و پنجم، کاهش دما در مناطق شمالی و جنوبی استان می‌تواند به بروز تنش دمایی و سرمای زودرس پاییزی منجر شود. این وضعیت علاوه بر احتمال سرمازدگی و آسیب به محصولات زراعی و باغی، ضرورت رصد مداوم تغییرات دما در بخش‌های کشاورزی، دامپروری و صنایع وابسته را افزایش می‌دهد.

همچنین، برای مدیریت حامل‌های انرژی از جمله گاز، برق و سوخت گازوئیل، باید آمادگی لازم ایجاد شده و برنامه‌ریزی عملیاتی با در نظر گرفتن شرایط بحرانی انجام گیرد.

عبور متناوب امواج بارشی و ناپایداری‌های دینامیکی از روی استان تهران می‌تواند زمینه‌ساز بارش‌های سرد و حتی بارش برف، به ویژه در نیمه شمالی استان، باشد.

توصیه‌های هواشناسی برای سلامت شهروندان

در تمامی مناطق استان، به ویژه مناطق شمالی هنگام بارندگی و رعدوبرق و مناطق جنوبی هنگام وزش باد شدید و شکل‌گیری گردوخاک، کاهش حضور در فضای باز و رعایت ملاحظات ایمنی و تنفسی توصیه می‌شود.

در زمان پیش‌بینی ناپایداری‌های جوی، شهروندان باید از حضور در ارتفاعات و نقاط مستعد آب‌گرفتگی پرهیز کنند و هنگام عبور از مسیرهای کوهستانی، احتیاط کامل داشته باشند.

افراد مبتلا به آلرژی و آسم نیز در دوره‌های تشدید علائم باید مواجهه با عوامل محرک حساسیت را به حداقل برسانند.

توصیه‌های کشاورزی برای هفته‌های پیش‌رو

با توجه به پیش‌بینی تداوم دمای بیش از نرمال در هفته آینده، به ویژه در نیمه جنوبی استان، مدیریت آبیاری، کاهش تنش گرمایی، پایش آفات و مراقبت از دام و طیور از اهمیت بالایی برخوردار است.

از هفته دوم به بعد، در سراسر استان و به خصوص نیمه شمالی، زمان‌بندی عملیات کشاورزی باید با توجه به بارش‌های مقطعی انجام شود. مدیریت روان‌آب، پایش بیماری‌ها، آمادگی برای جلوگیری از فرسایش خاک، انجام اقدامات آبخیزداری و ذخیره و بهره‌برداری حداکثری از بارش‌های مؤثر نیز ضروری است.

همچنین، باید زهکشی مزارع برای جلوگیری از غرقاب آماده شود تا بارش‌های مقطعی به محصولات آسیب وارد نکند.

اقدامات ضروری در بخش آب

آماده‌سازی برای سیلاب

لایروبی زهکش‌ها، کانال‌ها و رودخانه‌ها، پاکسازی پسماندها، بازسازی سدها و سیل‌بندها و آماده‌سازی شبکه‌های زهکشی باید انجام شود. میزان آمادگی در حوضه‌های پرخطر و مناطقی که سابقه وقوع سیلاب دارند، باید بیشتر باشد.

مدیریت و بهره‌برداری از سدها

پایش روزانه ورودی سدها، ذخیره‌سازی آب در صورت وجود ظرفیت، کنترل رسوب و برنامه‌ریزی برای رهاسازی تدریجی آب در صورت وقوع سیل، از اقدامات مورد تأکید در مدیریت منابع آب است.

همچنین، باید احتمال ورود روان‌آب‌های گل‌آلود و واریزه‌هایی را که ممکن است روند آبگیری را مختل کنند، در نظر گرفت.

تغذیه مصنوعی آبخوان‌ها

استفاده مستمر از بارش‌ها برای تغذیه آبخوان‌ها نیز توصیه شده است. این اقدام باید با پیش‌تصفیه و کنترل رسوب انجام شود تا از گرفتگی مسیرهای انتقال آب جلوگیری شود.